Aktualności

WPROWADZNIE DO WIELKIEGO TYGODNIA

Data publikacji: czwartek, 26-03-2026 | kategoria: Pomoce liturgiczne

JUŻ ZA KILKA DNI ROZPOCZNIEMY ŚWIĘTY CZAS WIELKIEGO TYGODNIA. NIECH TE KILKA SŁÓW POMOŻE NAM DOBRZE GO PRZEŻYĆ!

Przed nami kulminacyjny moment Wielkiego Postu i całej historii zbawienia, którą w tym czasie kontemplujemy. W V Niedzielę Wielkiego Postu przeszliśmy od czasu pokutnego do okresu pasyjnego. Krzyże i obrazu zostały zasłonięte. W śpiewach pojawiły się pieśni ukazujące mękę i śmierć Chrystusa. Wszystko zmierza ku tym najświętszym dniom, które rozpoczniemy już w najbliższą niedzielę.

Przed nami bowiem czas Wielkiego Tygodnia. Jest to czas począwszy od VI Niedzieli Wielkiego Postu, zwanej Niedzielą Palmową lub Niedzielą Męki Pańskiej i trwa aż do Wielkiej Soboty. We wczesnym średniowieczu nazywany był na przykład w Aleksandrii: Tygodniem Cierpienia, a w Galii: Septima Paschale. Według Ogólnych Norm Roku Liturgicznego i Kalendarza jest to czas, który trwa od Niedzieli Palmowej do Wielkiego Czwartku, czyli do czasu rozpoczęcia Świętego Triduum Paschalnego.

Wielki Tydzień wyłonił się według tradycji w związku z wydłużaniem dni postnych. Od III wieku w wielu wspólnotach było aż sześć dni postnych poprzedzających Święta Paschalne. Miał to być bowiem czas głębokiego przygotowania do Wielkanocy. Świadkiem kształtowania się tego czasu jest starożytna pątniczka Egeria, która podczas swojej pielgrzymki do Ziemi Świętej opisała wiele elementów liturgicznego życia Kościoła.

Przez długi czas liturgia Wielkiego Tygodnia była mocno zróżnicowana w zależności od krajów. Niektóre kraje w każdy dzień odprawiały czuwania modlitewne od 9:00 do wieczornych liturgii. W innych koncentrowano się tylko na liturgii Wielkiego Czwartku, Wielkiego Piątku i Wielkiej Soboty. Jak podaje Egeria najmocniej rozwinięta była liturgia sprawowana w Jerozolimie, gdyż tam chrześcijanie mocno chcieli upamiętniać dni i miejsca związane z męką i śmiercią Jezusa.

W liturgii zachodniej, czyli w Rzymie od poniedziałku do środy odprawiano Liturgię Słowa, która była formą przygotowania do Triduum Paschalnego. Od V wieku zaczęto sprawować Eucharystię z czytaniem Męki Pańskiej. Za czasów pontyfikatu św. Leona Wielkiego Mękę Pańską czytano w Niedzielę Palmową, Wielką Środę, Wielki Piątek oraz w Wigilię Paschalną. Najstarszy Ewangeliarz Rzymski (VII/VIII w) podaje, że czytano wtedy opis według Ewangelii Świętego Jana.

W 1955 roku ogłoszono reformę Wielkiego Tygodnia, która została oficjalnie wprowadzona dekretem Kongregacji Rytów w 1956 roku. Zmiany te dostosowano później także do reform liturgicznych zapoczątkowanych przez Sobór Watykański II.

Dziś czas Wielkiego Tygodnia rozpoczynamy Niedzielą Palmową, czyli Męki Pańskiej. W ten dzień Kościół używa szat liturgicznych koloru czerwonego. Jest to dzień poświęcenia palm, czytania opisu wjazdu Jezusa do Jerozolimy oraz Męki Pańskiej. Wielki Poniedziałek, Wielki Wtorek i Wielka Środa to dni, w których liturgia koncentruje naszą uwagę na wydarzenia około paschalne, czyli przygotowuje nas na głębsze przeżywanie czasu Triduum Paschalnego.

W wielkoczwartkowy poranek w katedrach sprawowana jest Msza Krzyżma pod przewodnictwem biskupa miejsca podczas, której dokonywane jest poświęcenie olejów oraz odnowienie przyrzeczeń kapłańskich. W godzinach wieczornych sprawuje się w kościołach Mszę Wieczerzy Pańskiej, która kończy czas Wielkiego Postu i rozpoczyna Triduum Paschalne. Następnie w Wielki Piątek sprawujemy pamiątkę Męki i Śmierci Pana Jezusa, a w Wielką Sobotę czuwamy przy Grobie. Po zachodzie słońca rozpoczyna się Wigilia Paschalna, ogłaszająca Zmartwychwstanie Jezusa. Samo Triduum Paschalne kończy się II Nieszporami Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego.

Zatem przed nami wiele ważnych dni, w czasie których sprawować będziemy misteria naszego zbawienia. To kulminacja nie tylko historii zbawienia, ale także całego roku liturgicznego. Jest to czas wielu obrzędów i wspaniałej symboliki, która ma pomagać nam wznosić nasze serca ku Niebu.